20-րդ դարի սկզբին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի օրերին, Էջմիածնում ապրող հայր Անոփրիոսը մամուլում հետևում է ռազմաճակատի լուրերին։ Նա սիրում է հայրենասիրական ճառեր ասել, պատերազմը ներկայացնել որպես սրբազան պարտք և ուրիշներին զոհողության կոչել՝ անձամբ մնալով ապահովության մեջ։ Սակայն պատերազմի տնտեսական հետևանքները խաթարում են նրա հանգստությունը։ Պատմության կենտրոնում բարձրախոս գաղափարների, անձնական վախի և նյութական շահի հակասությունն է։
20-րդ դարի սկզբին, Ռուսական կայսրության կազմում գտնվող կովկասյան խոշոր քաղաքներից մեկում, երիտասարդ բժիշկ Արտաշեսը ուսումից հետո վերադառնում է հայրենի տուն։ Նրա նոր գաղափարները բախվում են հոր՝ Սենեքերիմի ազգային համոզմունքներին և մոր՝ ապահով ապագայի սպասումներին։ Ընտանեկան տարաձայնությունների, հասարակական պայքարի ու քաղաքական հետապնդումների միջավայրում բացահայտվում են Ֆլորայի զգացմունքները։ Ստեղծագործությունն անդրադառնում է սերունդների, գաղափարի և անձնական պատասխանատվության հակասություններին։
20-րդ դարասկզբի անհանգիստ օրերին կովկասյան քաղաքներից մեկում գիշերային կրակոցները խաթարում են մոր և մանկան անդորրը։ Փոքրիկի երևակայության մեջ իրական վտանգը միահյուսվում է գրքերից ծանոթ ահարկու պատկերներին։ Մոր ջերմ խոսքը նրան բացում է մի այլ աշխարհ՝ լի սիրով, բնության ներդաշնակությամբ և կյանքի հանդեպ վստահությամբ։ Պատումը շոշափում է մանկական հոգու խոցելիության, ծնողական սիրո և մարդու վրա գրական խոսքի ազդեցության թեմաները։
XIX դարի երկրորդ կեսին Անդրկովկասի փոքրիկ քաղաք Շամախիում անցնում է Ալեքսանդրի մանկությունը։ Հուշերի շարքում պատկերվում են հայրական տունը, խիստ ու բարեսիրտ ուսուցիչները, դպրոցական ընկերները, քաջ տատը, սիրելի ծառերն ու ընտանի կենդանիները։ Զվարճալի և տխուր դրվագների միջոցով բացահայտվում են մանկական զգայունությունը, բարեկամության ու կարեկցանքի առաջին դասերը, դաժանության, անարդարության և մարդկանց ծաղրելու մերժումը։