Շոլոմ-Ալեյխեմի «Եթե Ռոտշիլդը լինեի» պատմվածքը Կասրիլովկայի մի աղքատ հրեայի մենախոսությունն է, որտեղ փոքր մարդու նյութական նեղությունն ու բարոյական իդեալները միահյուսվում են սուր երգիծանքի և խորը մարդկայնության հետ։ Հերոսը, պատկերացնելով իրեն անսահմանապես հարուստ, ծրագրում է բարեգործությամբ փոխել ոչ միայն իր համայնքի, այլև ամբողջ աշխարհի կյանքը՝ վերացնելով աղքատությունը, պատերազմներն ու մարդկային չարը։ Սակայն հեղինակը ցույց է տալիս այդ իդեալի անիրականացությունը՝ ընդգծելով կյանքի սոցիալական անհավասարությունը և մարդու ներքին ազնվությունը։ Պատմվածքը միավորում է հումորը և վեհ գաղափարախոսությունը՝ դառնալով մարդկային երազանքի ու իրականության հակադրության վառ օրինակ։